Mitoloji Sözlüğü – K

Mitoloji Sözlüğü’nün “K” harfi bölümünde; Antik Yunan, Roma, Doğu ve Anadolu mitolojilerinde geçen tanrılar, kahramanlar, peri kızları, efsanevi yaratıklar ve mitsel kavramların kısa hikâyelerini bulabilirsiniz.

Kaanthos: Okeanos’un oğlu. Tanrı Apollon kız kardeşi Melia’yı kaçırınca babası Kaanthos’u peşlerinden göndermiştir. Kardeşini Apollon’un kollarında görünce öfkesinden tanrının tapınağını ateşe vermiş, Apollon da onu okuyla vurarak öldürmüştür.

Kabarnos: Kızı Persephone’nin Hades tarafından kaçırıldığını kederli anne Demeter’e haber veren Paroslu bilge genç.

Kabeiro (Kaberio): Proteus’un kızı; Hephaistos ile evliliğinden Kadmilos doğmuştur.

Kabeir’ler (Kabirler): Hephaistos ile Kabeiro’nun soyundan gelen, gizemli ayinleri (Samothrake / Semadirek Gizemleri) ile tanınan yer altı ve demircilik tanrıları.

Kabeirid’ler: Kabeirlerin kız kardeşleri olan üç mitsel nympha (su/doğa perisi).

Kadmos: Fenike Kralı Agenor ile Telephassa’nın oğlu; Thebai kentinin efsanevi kurucusu ve Fenike alfabesini Yunanistan’a getiren kahraman.

Kadmilos: Fenike ve Samothrake gizemlerinde adı geçen, Hermes ile özdeşleştirilen tanrısal varlık.

Caeculus (Kaekulus): Roma mitolojisinde Vulcanus’un (Hephaistos) oğlu. Annesinin kucağına ocaktan sıçrayan bir kıvılcımla gebe kaldığına inanılan Praeneste kentinin efsanevi kurucusu.

Kaeria: Miletoslu çömlekçi kızı. Kadmos’un oğlu Nephelos kent kuracağı yeri ararken bu kızla karşılaşmış ve kurduğu şehre onun adını (Karia / Kahire bağlantılı anlatılar) vermiştir.

Kaineus (Caeneus): Lapith kralı Elatos’un kızı Kjenis (Kaenis). Poseidon bu kıza âşık olmuş ve kızın isteği üzerine onu yaralanmaz bir erkek savaşçıya dönüştürmüştür. Kaineus, Kentaurlar Savaşında hiçbir silahla yaralanamayınca Kentaurlar üzerine dev çam ağaçları yığarak onu diri diri toprağa gömmüşlerdir.

Kairos: Fırsatın, uğurun ve doğru anın kişiselleşmiş en genç tanrısı. Başının önünde bir tutam saç varken arkası keldir (fırsat yakalandı yakalandı, kaçarsa tutulamaz).

Kalais: Kuzey Rüzgârı Tanrısı Boreas ile Oreithyia’nın kanatlı oğlu; Argonautlar seferine katılmıştır.

Kalamos: Menderes (Maiandros) Nehir Tanrısı’nın oğlu; Carpos adındaki gence âşık olmuş, sevdiğinin boğulması üzerine kahrından sazlığa (kamışa) dönüşmüştür.

Kalkhas: Troya Savaşı’nda Yunan ordusuna rehberlik eden Akhalı ünlü kâhin.

Kalkhos: Büyücü Kirke’ye âşık olan ancak aşkına karşılık alamayıp Kirke tarafından domuza dönüştürülen kral.

Kalliope: Dokuz İlham Perisinin (Musa) başı; epik şiirin, kahramanlık destanlarının ve ozanların koruyucusu.

Kallirrhoe: Akheloos Nehir Tanrısı’nın kızı; Alkmaion’un karısı.

Kallisto: Avcı Tanrıça Artemis’in bakire arkadaşlarından biri. Zeus’tan hamile kaldığı için Hera tarafından bir ayıya dönüştürülmüş, sonrasında gökyüzüne Büyük Ayı (Ursa Major) burcu olarak kaldırılmıştır.

Kalypso: Ogygie Adası’nda yaşayan nympha. Troya dönüşü adasına sığınan Odysseus’u 7 yıl boyunca adasında alıkoymuştur.

Kambles: Lidya Kralı. Doymak bilmez açlık lanetine uğradığı için gece uykusunda kendi karısını yemiştir.

Kampania: İtalya’nın güneyinde yer alan, antik çağın en eski Yunan kolonilerinin kurulduğu mitsel coğrafya.

Kanake: Aiolos’un kızı. Kardeşi Makareus ile ensest ilişkisinden çocuğu doğunca babası Aiolos tarafından gönderilen kılıçla intihara zorlanmıştır.

Kapaneus: Thebai’ye Karşı Savaşan Yedi Kahramandan biri. Tanrıların bile kendisini engelleyemeyeceğini söyleyerek surlara tırmanırken Zeus’un yıldırımıyla vurulmuştur.

Kapadokya: Antik kaynaklarda Efsanevi Kadın Savaşçılar olan Amazonların da yaşadığı ifade edilen Anadolu bölgesi.

Karkinos: Lerna bataklığında yaşayan dev yengeç. Herakles Hydra ile savaşırken ayağını ısırmış, Herakles tarafından ezilerek öldürülmüştür.

Karneios: Dor kavminde Apollon’a verilen ve sürülerin koruyucusu olduğunu belirten sıfat (Apollon Karneios).

Karya: Lakonialı prenses. Tanrı Dionysos ona âşık olmuş, öldükten sonra tanrı tarafından fındık (veya ceviz) ağacına dönüştürülmüştür.

Kassandra: Troya Kralı Priamos ile Hekabe’nin kızı. Apollon ona kehanet gücü vermiş ancak arzularına karşılık vermeyince “kehanetlerine kimsenin inanmaması” lanetiyle cezalandırılmıştır.

Kassiopeia: Etiyopya Kraliçesi, Andromeda’nın annesi. Kızının deniz perilerinden bile güzel olduğunu iddia ettiği için Poseidon’un gazabını çekmiştir.

Kassotis: Delphoi’deki Apollon kehanet merkezine ilham verdiğine inanılan kutsal pınar.

Kastalia: Delphoi’de Parnassos Dağı eteklerinde yer alan kutsal pınar. Kendisine âşık olan Apollon’un takibinden kaçan Kastalia adındaki genç kız kendisini bu pınara atarak can vermiştir.

Katreus: Girit Kralı Minos ile Pasiphae’nin oğlu.

Kaunos: Miletos’un oğlu. İkiz kız kardeşi Byblis kendisine âşık olunca bu yasak aşktan kaçarak Karia bölgesine gitmiş ve Kaunos kentini kurmuştur.

Kaystros: Lidya bölgesindeki Küçük Menderes Nehrinin nehirtanrısı.

Kekrops: Belden aşağısı yılan, belden yukarısı insan biçiminde olan Atina’nın efsanevi ilk kurucu kralı.

Kedalion: Hephaistos’un yanında çalışan ve kör olan dev Orion’a gözlerini doğan güneşe çevirmesi için rehberlik eden demirci çırağı/ustası.

Keleos: Eleusis Kralı; kızı Persephone’yi ararken sarayına konuk olan Demeter’i hürmetle ağırlamıştır.

Kelmis: Bebek Zeus’u koruyan Kouretes / Daktylos üyelerinden biri. Zeus’un ölümsüzlüğünü sorguladığı için Zeus tarafından elmas/sert metal parçasına dönüştürülmüştür.

Keltos: Herakles ile Kelt prensesinden doğan, Kelt milletine adını veren mitsel ataları.

Kentaurlar (Centaur): Üst gövdesi insan, alt gövdesi at şeklinde olan hırçın doğalı mitsel yaratıklar.

Kepheus: Etiyopya Kralı, Kassiopeia’nın kocası ve Andromeda’nın babası.

Kerambos: Thessalia’lı çoban. Deukalion Tufanı sırasında nympha’lar tarafından kanatlı bir geyiğe/böceğe dönüştürülerek dağların tepesine uçurulmuş ve kurtulmuştur.

Keramos: Dionysos ile Ariadne’nin oğlu; çömlekçilik zanaatının mitsel kurucusu.

Kerberos: Yeraltı Dünyası’nın (Hades) kapısını koruyan, kuyruğu yılan şeklinde olan üç başlı devasa cehennem köpeği.

Ker’ler: Gece’den (Nyks) doğan kan emici, siyah kanatlı şiddetli ölüm ve felaket cinleri.

Ceres (Keres): Roma mitolojisinde tarım, bereket ve ekinler tanrıçası (Yunan karşılığı Demeter).

Kerkaphos: Güneş Tanrısı Helios’un dahi oğullarından biri; Rodos Adası’nın yöneticisi.

Kerkop’lar: İnsanları kandıran kurnaz haydut kardeşler. Herakles’e laf attıkları için Herakles onları bir sopaya başaşağı bağlayıp taşımış, sonrasında Zeus onları maymuna dönüştürmüştür.

Kerkyon: Yoldan geçenleri zorla güreşe davet edip öldüren zalim haydut. Theseus tarafından güreşte yenilerek öldürülmüştür.

Kerkyra (Korfu): Asopos Nehir Tanrısı’nın kızı; Poseidon tarafından kaçırılarak Korfu (Kerkyra) Adası’na götürülmüştür.

Keroessa: Zeus ile İo’nun kızı. Haliç kıyısında doğmuş ve Byzas’ı doğurarak Byzantion’un (İstanbul) temellerini atmıştır.

Keryneia Geyiği: Altın boynuzlu, tunç ayaklı ve Artemis’e adanmış çok hızlı geyik. Onu canlı yakalamak Herakles’in 3. görevidir.

Keto: Deniz dehşetinin, derinliklerdeki korkunç canavarların ve balinaların kişiselleşmiş tanrıçası; Phorkys’in karısı.

Keyks: Eosphoros’un oğlu, Halkyone’un kocası. Denizde boğulunca karısıyla birlikte yalıçapkını kuşuna çevrilmiştir.

Khaos: Evren yaratılmadan önce var olan karanlık, biçimsiz ve sınırsız sonsuz boşluk.

Khariklo: Bilge Kentauros Kheiron’un karısı olan nympha.

Kharit’ler (Gratias): Zarafet, neşe, güzellik ve doğanın bereketini simgeleyen Üç Güzeller (Aglaia, Euphrosyne, Thalia).

Kharon: Ölülerin ruhlarını Styx nehrinden geçirerek Hades’e götüren yaşlı ve aksi sandalcı.

Khelone: Zeus ile Hera’nın düğününe katılmayı reddedip evinde oturan tembel nympha. Hermes tarafından eviyle birlikte sırtında taşımaya mahkûm edilen kaplumbağaya dönüştürülmüştür.

Khimaira (Chimera): Ağzından alevler saçan, başı aslan, gövdesi keçi ve kuyruğu yılan şeklinde olan canavar. Bellerophon tarafından öldürülmüştür.

Khione: Kuzey Rüzgârı Tanrısı Boreas’ın kızı; kar ve buz tanrıçası.

Khiron (Chiron): Kentaurosların aksine bilge, hekim, öğretmen ve adil olan ölümsüz yarı at yarı insan varlık. Akhilleus, Iason ve Herakles gibi kahramanları yetiştirmiştir.

Khronos (Chronos): Akıp giden mutlak zamanın kişiselleşmiş tanrısı.

Khrysaor: Perseus Medusa’nın kafasını kestiğinde boynundan Pegasus ile birlikte fırlayarak doğan altın kılıçlı dev kahraman.

Khryseis: Apollon rahibi Khryses’in kızı. Agamemnon tarafından esir alınınca Apollon Akha ordugahına veba salmıştır.

Khryses: Apollon’un Troya yakınlarındaki rahibi.

Khrysopeleia: Yaşadığı meşe ağacını sel sularından kurtaran Arhas ile evlenen hamadryad (ağaç perisi).

Khthonik Tanrılar: Yeraltına, toprağın bereketine, ölüme ve köklere hükmeden tanrılar kümesi (Hades, Persephone, Hekate vb.).

Kikon’lar: Trakya bölgesinde yaşayan, Odysseia destanında geçen savaşçı mitsel kavim.

Kimmer’ler: Güneş ışığının ulaşmadığı, yeraltı dünyasına yakın sisli ve karanlık diyarlarda yaşayan mitsel halk.

Kinyras: Kıbrıs Kralı; Myrrha’nın babası ve Adonis’in dedesidir.

Kirke (Circe): Güneş Tanrısı Helios’un kızı olan efsanevi büyücü kadın. Aiaie Adası’na gelen erkekleri domuza ve vahşi hayvanlara dönüştürmesiyle ünlüdür.

Kithairon: Boiotia bölgesindeki kutsal dağın kişiselleşmiş mitsel kralı.

Kleitos: Şafak Tanrıçası Eos tarafından güzelliği yüzünden kaçırılan mitsel genç.

Kleobis ve Biton: Annelere olan evlat sevgisiyle tanınan iki kardeş; annelerinin arabasını kilometrelerce çektikten sonra tanrılarca tatlı bir uykuyla öldürülerek ödüllendirilmişlerdir.

Kleostratos: Thespiai kentini her yıl genç erkekleri yutan bir ejderhadan kurtarmak için çivili/çengelli zırh giyerek kendisini ejderhaya yutturan ve canavarın karnını içten parçalayarak öldüren yürekli genç.

Klinis: Apollon’a katır kurban etmek istediğinde tanrı tarafından engellenen Babil kralı.

Klotho: Kader Tanrıçaları (Moiralar) içinde insan hayatının ipliğini bükerek yaşamı başlatan tanrıça.

Klymene: Okeanos ile Tethys’in kızı; Helios’tan Phaethon’u dünyaya getirmiştir.

Klymenos: Kendi öz kızı Harpalyke’ye tecavüz eden lanetli Arkadia kralı.

Klytaimnestra: Agamemnon’un karısı; kızı Iphigenia’nın kurban edilmesine öfkelenerek kocası savaştan döndüğünde sevgilisi Aigisthos ile birleşip Agamemnon’u öldürmüştür.

Klytie: Güneş Tanrısı Helios’a karşılıksız âşık olan su perisi; günlerce güneşe bakmaktan sararıp gün çiçeğine (ayçiçeğine) dönüşmüştür.

Kokytos: Yeraltı Dünyası’nda (Hades) ağıtların ve keder gözyaşlarının aktığı nehir.

Komaetho: Teleboen Kralı Pterelas’ın kızı. Düşman komutan Amphitryon’a âşık olup babasının ölümsüzlük sağlayan altın saç telini keserek kentin düşmesine sebep olmuştur.

Kombe: Asopos Nehir Tanrısı’nın kızı; Koureteslerin annesi.

Kore: Demeter’in kızı Persephone’nin bakirelik dönemindeki unvanı (“Genç Kız”).

Korinthos: Zeus’un oğlu; Korinthos kentinin mitsel kurucusu.

Koroebos: Argos kentini kasıp kavuran Poine adındaki canavarı öldüren kahraman.

Koronides: Kentlerini veba salgınından kurtarmak için kendi canlarını kurban eden iki kız kardeş (Metiokhe ve Menippe).

Koronis: Lapith Kralı Phlegyas’ın kızı. Apollon’dan gebe iken bir ölümlüyle evlendiği için Apollon veya Artemis tarafından okla vurularak öldürülmüş, karnındaki bebek (Asklepios) kurtarılmıştır.

Korythos: Zeus ile Elektra’nın oğlu; İtalya’daki Cortona kentinin kurucusu.

Kreon: 1. Thebai Kralı, İokaste’nin kardeşi ve Antigone’yi ölüme mahkûm eden kral.
2. Korinthos Kralı; İason ve Medea’yı kentinde ağırlayan kral.

Kres: Zeus ile bir nymphanın oğlu; Girit (Krete) halkının ve adasının atası.

Kresphontes: Herakles soyundan gelen (Herakleid) Messenia kralı.

Kretheus: İolkos kentinin efsanevi kurucusu ve kralı.

Kreousa: Atina Kralı Erekhtheus’un kızı; Apollon’dan İon’u doğurmuştur.

Kritheis: İzmir yakınlarındaki Meles Nehrinin perisi; Meles ile birleşmesinden Ozan Homeros’un doğduğuna inanılır.

Krokos: Smilaks adındaki nympha’ya karşılıksız âşık olan ve kahrından sararıp solunca Safran (Krokos) çiçeğine dönüştürülen genç.

Krommyon Domuzu: Phaia adıyla da bilinen, insanlara dehşet saçan azgın yaban domuzu; Theseus tarafından öldürülmüştür.

Krotopos: Argos Kralı; Psamathe’nin babası.

Krotos: Pan ile Eupheme’nin oğlu. Yayçılıkta usta olan bu varlık, Sanat Perilerine (Musalar) eşlik ettiği için Yay Burcu (Sagittarius) olarak gökyüzüne yerleştirilmiştir.

Kourete’ler: Bebek Zeus’u Girit’teki Dikti Mağarası’nda gizlerken, ağlama seslerini babası Kronos duymasın diye kılıçlarını kalkanlarına vurarak gürültü çıkaran genç savaşçılar.

Kyane: Sicilyalı nympha. Hades Persephone’yi kaçırırken ona engel olmaya çalışmış, engel olamayınca döktüğü gözyaşlarıyla bir pınara/göle dönüşmüştür.

Kyanippos: Thessalia’lı kahraman.

Kybele: Anadolu (Frigya) kökenli Ulu Ana Tanrıça; doğanın, dağların, vahşi hayvanların ve bereketin simgesi.

Kykhreus: Poseidon ile Salamis’in oğlu; Salamis Adası’nı kasıp kavuran ejderhayı öldürerek adamızın kralı olmuştur.

Kyklop’lar (Cyclops): Alınlarının ortasında tek gözü olan demirci veya vahşi dev yaratıklar.

Kyknos: Tanrı Poseidon’un oğlu; derisi hiçbir kılıçla kesilmeyen Troya kahramanı. Akhilleus tarafından boğularak öldürülmüş ve babası tarafından kuğuya çevrilmiştir.

Kydnos: Tarsus’taki Berdan (Kydnos) Nehrinin kişiselleşmiş nehirtanrısı.

Kyllene: Arkadia’daki Kyllene Dağı’nın koruyucu perisi; Hermes’i büyüten sütanne.

Kynosura: Bebek Zeus’u büyüten İda Dağı perilerinden biri; Küçük Ayı burcundaki kutup yıldızıyla simgelenmiştir.

Kyparissos: Apollon’un çok sevdiği genç. Kaza sonucu kendi evcil geyiğini öldürünce kahrından kurumuş ve tanrılar tarafından yas simgesi olan Servi (Kyparissos) ağacına dönüştürülmüştür.

Kypris: Kıbrıs (Cyprus) adasında denizden doğduğu kabul edilen Aphrodite’e verilen unvan.

Kyrene: Thessalia Prensesi ve gözü pek avcı kız. Bir aslanla silahsız güreşirken onu gören Apollon kıza âşık olmuş ve onu Kuzey Afrika’ya taşıyarak Kyrene (Kirene) kentini kurmuştur.

Kyzikos: Marmara Denizi’ndeki Kapıdağ Yarımadası’nda yaşayan Dolionların efsanevi genç kralı; Argonautlar tarafından gece karanlığındaki bir karışıklık sonucu kazaen öldürülmüştür.