Mitoloji Sözlüğü’nün “D” harfi bölümünde; Antik Yunan, Roma, DoÄŸu ve Anadolu mitolojilerinde geçen tanrılar, kahramanlar, peri kızları, efsanevi ÅŸehirler ve mitsel kavramların kısa hikâyelerini bulabilirsiniz.
Dada: Namusu ve onuru uğruna canına kıyan efsanevi Giritli kadın.
Daedalion: Sabah Yıldızı Eosphoros’un oğlu. Savaşa ve avlanmaya çok düşkündü. Kızının ölümünden sonra çektiği derin acıya üzülen Tanrı Apollon, bu kederli babayı bir akbabaya dönüştürmüştür.
Daimon (Cin / Ruh): Yunan mitolojisinde tanrılar ile insanlar arasında aracı olan, tanrısal güç veya ilahi koruyucu ruh.
Daktylos’lar: Ä°da (Kazdağı) Dağı’nda yaÅŸayan, madenleri iÅŸlemeyi ve demirciliÄŸi ilk bulan maharetli cüceler/cinler. Rhea tarafından doÄŸurulduklarına inanılır.
Damaster (Prokroustes): Poseidon’un oğlu. Yoldan geçen yolcuları demir bir yatağa yatırıp boyları uzun gelirse bacaklarını kesen, kısa gelirse çekerek uzatan zalim eşkiya. Theseus tarafından öldürülmüştür.
Damnameus: Ä°da Dağı’nın demirci cinleri olan Daktylos’lardan biri.
Danae: Argos Kralı Akrisios’un kızı. Bir erkek çocuÄŸu tarafından öldürüleceÄŸi kehaneti üzerine babası onu tunç bir kuleye kapatmış; ancak Zeus altın yaÄŸmuru kılığına girerek kulenin çatısından süzülmüş ve Danae’den kahraman Perseus dünyaya gelmiÅŸtir.
Danaid’ler: King Danaos’un elli kızı. Mısır kralının elli oÄŸluyla evlendirilen bu kızlar, düğün gecesi babalarının emriyle kocalarının boÄŸazını kesmiÅŸlerdir. Bu suçlarından ötürü Yeraltı Dünyası’nda (Hades) dibi delik bir fıçıyı sonsuza dek suyla doldurma cezasına çarptırılmışlardır.
Danaos: Mısır Kralı Belos’un oğlu, elli Danaid kızının babası ve Argos kentinin efsanevi kurucusu.
Daphne (Defne): Irmak Tanrısı Peneios’un kızı olan bakire nymph (su perisi). Eros’un altın okuyla kendisine âşık olan Apollon’un takibinden kaçarken babasından yardım istemiÅŸ ve tam yakalanacağı sırada defne aÄŸacına dönüştürülmüştür.
Daphnis: Hermes ile bir nympha’nın oÄŸlu. Pastoral (çoban) ÅŸiirinin mucidi kabul edilen Sicilyalı efsanevi çoban.
Dardanos: Zeus ile Elektra’nın oÄŸlu. Troya Krallığı’nın temeli olan Dardania kentini kurmuÅŸ ve Çanakkale BoÄŸazı’na (Dardanelles) adını vermiÅŸtir.
Daedalus (Daidalos): Atinalı mucit, heykeltıraÅŸ ve mimar. Girit Kralı Minos için karmaşık Labirent’i (Labyrinthos) inÅŸa etmiÅŸ, kulesinden kaçmak için oÄŸlu Ä°karos ile birlikte balmumundan kanatlar yapmıştır.
Deimos: SavaÅŸ Tanrısı Ares ile Aphrodite’in oÄŸlu; dehÅŸet ve korkunun kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrısı (KardeÅŸi Phobos ile savaÅŸ alanında gezerdi).
Deioneus: Thessalia Kralı. Kızı Dia ile evlenen İksion tarafından hileyle kızgın kömür dolu bir çukura atılarak öldürülmüştür.
Deiphobos: Troya Kralı Priamos ile Hekabe’nin oÄŸlu, Hektor’un yiÄŸit kardeÅŸi. Hektor’un ölümünden sonra Helen ile evlenmiÅŸtir.
Deianeira: Kalydon Prensesi, Herakles’in (Herkül) karısı. Nessos adındaki kentauros’un sinsi büyüsüne kanarak Herakles’e zehirli gömleÄŸi giydirmiÅŸ ve kocasının acı içinde ölmesine sebep olunca kendini asmıştır.
Delos: Önceleri denizde yüzen bir kaya parçası (Ortygia) iken, Zeus’un isteÄŸiyle Leto’nun ikizleri ikiz tanrılar Apollon ve Artemis’i doÄŸurabilmesi için denizin dibine sütunlarla sabitlenen kutsal ada.
Delphoi (Kehanet Merkezi): Parnassos Dağı eteklerinde yer alan, Apollon’a adanmış antik dünyanın en ünlü kehanet ve kehanet ocağı tapınağı.
Demeter: Kronos ile Rhea’nın kızı; tarım, bereket, mevsimler ve toprak ananın tanrıçası. Kızı Persephone Hades tarafından kaçırılınca dünyayı kıtlığa sürüklemiştir.
Demodike: İolkos Kralı Kretheus’un karısı, Phriksos’a iftira atan kraliçe.
Demodokos: Homeros’un Odysseia destanında geçen, Phaiak sarayında krallara ve kahramanlara ezgiler okuyan kör ozan.
Demophon: Atina Kralı Theseus ile Phaedra’nın oÄŸlu. Troya Savaşı’na katılan kahramanlardan biri.
Despoina: Demeter ile Poseidon’un gizemli kızı (Arkadia kültlerinde Persephone ile özdeşleştirilir).
Deukalion: İnsanlığı yaratan Prometheus’un oğlu. Karısı Pyrrha ile birlikte Zeus’un gönderdiği Büyük Tufan’dan tahta bir sandık/gemi sayesinde sağ kurtulan ve taşları arkalarına atarak insan soyunu yeniden başlatan bilge lider.
Diana: Roma mitolojisinde iffet, avcılık, ay ve doğa tanrıçası (Yunan karşılığı Artemis).
Dido: Fenike prensesi ve Kartaca kentinin kurucu kraliçesi. Troya’dan kaçan Aineias’a (Eneas) büyük bir aÅŸkla baÄŸlanmış, Aineias Ä°talya’ya gitmek üzere kendisini terk edince cenaze odunlarının üzerinde kendini kılıçla öldürmüştür.
Didyma (Didim): Anadolu’da Miletos yakınlarında yer alan, Brankhid sülalesi tarafından yönetilen kehanetiyle ünlü devasa Apollon tapınağı.
Dike: Zeus ile Themis’in kızı; adalet, hak ve vicdanın kişiselleşmiş tanrıçası.
Diktynna: Girit Adası’nda avcılık, balıkçılık ve daÄŸların koruyucusu olan tanrıça (Artemis ile özdeÅŸleÅŸmiÅŸtir).
Diktys: Seriphos Adası’nda yaÅŸayan iyi kalpli balıkçı. Göğse (sandığa) konulup denize atılan Danae ve bebek Perseus’u kurtarıp büyütmüştür.
Diomedes: Troya Savaşı’na katılan en güçlü ve cesur Akha kahramanlarından biri. SavaÅŸ meydanında Tanrıça Aphrodite’i ve SavaÅŸ Tanrısı Ares’i yaralayacak kadar gözü pek bir savaşçıdır.
Dione: Titan soyundan gelen tanrıça. Bazı efsanelerde Zeus ile birleşerek Aphrodite’i doğuran anne olarak geçer.
Dionysos (Bacchus): Zeus ile Semele’nin oğlu; şarap, bağbozumu, neşe, coşku, tiyatro ve esrimenin tanrıçası.
Dioskur’lar: Leda’nın ikiz oÄŸulları Kastor ile Polydeukes. Gemicilerin ve yolcuların koruyucusu olan bu ikiz kardeÅŸler gökyüzünde Ä°kizler (Gemini) burcu olarak ölümsüzleÅŸmiÅŸlerdir.
Dirke: Thebai Kraliçesi. Antiope’ye büyük eziyetler çektirdiği için Antiope’nin oğulları Amphion ve Zethos tarafından vahşi bir boğanın boynuzlarına bağlanarak sürükletilip öldürülmüştür.
Dodona: Epir bölgesinde yer alan, meÅŸe aÄŸaçlarının yaprak hışırtıları ve tunç kazanların sesleriyle Zeus’un kehanetlerde bulunduÄŸu en eski kehanet merkezi.
Dolion’lar: Marmara Denizi’nde, günümüz KapıdaÄŸ Yarımadası (Kyzikos) civarında yaÅŸamış mitsel halk.
Dolon: Troya Savaşı’nda kurt derisi giyerek Akha ordugahına casusluk yapmaya giden Troyalı hızlı koÅŸucu. Odysseus ve Diomedes tarafından yakalanarak öldürülmüştür.
Doris: Okeanos ile Tethys’in kızı. Deniz Tanrısı Nereus ile evlenerek Nereid’ler olarak bilinen elli güzel deniz perisini doÄŸurmuÅŸtur.
Doros: Apollon ile Phthia’nın oğlu; Dor kavminin efsanevi atası.
Dryad’lar: Ormanlarda yaÅŸayan aÄŸaç perileri. Kaderleri ve yaÅŸam süreleri korudukları meÅŸe aÄŸacının ömrüyle birebir baÄŸlantılıdır.
Dryas: Savaş Tanrısı Ares’in oğullarından biri.
Dryope: Oeta Dağı’nda babasının sürülerini otlatırken Apollon’un sevgilisi olan ve sonrasında aÄŸaç perileri (hamadryadlar) tarafından periye dönüştürülen prenses.
Dryops: Apollon ile Dia’nın oÄŸlu. Kızı Dryope aracılığıyla Keçi Ayaklı Pan Tanrısı’nın dedesidir.