Mitoloji Sözlüğü – B

Mitoloji Sözlüğü’nün “B” harfi bölümünde; Antik Yunan, Roma, Mısır, Mezopotamya ve Anadolu mitolojilerinde geçen tanrılar, kahramanlar, peri kızları, efsanevi ÅŸehirler ve mitsel terimlerin kısa hikâyelerini bulabilirsiniz.


Baal: Asur, Babil ve Fenike mitolojilerinde bereket, fırtına ve gök tanrısı.

Bakkhant’lar (Mainadlar): Åžarap ve coÅŸku tanrısı Dionysos’un izinden giden, kendinden geçmiÅŸ halde kırlarda ve daÄŸlarda dans eden kadın izleyiciler.

Basileia: Uranos ile Gaia’nın kızı; Rhea ile Titanların kız kardeÅŸi. KardeÅŸi Hyperion ile evlenerek Selene (Ay) ve Helios’u (GüneÅŸ) dünyaya getirmiÅŸtir.

Bassareus: Tanrı Dionysos’a Trakya ve Lidya kültüründe verilen unvanlardan biri.

Battos: Tanrı Apollon’un öküzlerini çalan kurnaz Hermes’e yardım eden ve sırrı saklamadığı için Hermes tarafından taşa çevrilen yaşlı köylü.

Bauba: NeÅŸeli ve esprili bir hizmetçi kadın. Kızı Persephone’nin Hades tarafından kaçırılması üzerine yas tutan Demeter’i güldürmeyi baÅŸarmıştır.

Baukis: Philemon’un karısı. Tanrı Zeus ve Hermes’i fakir kulübelerinde en iyi ÅŸekilde ağırladıkları için büyük felaketten kurtarılmış ve fırtına sonrasında kutsal bir tapınağın rahibesi yapılmışlardır.

Bellerophon: Korinthos kökenli mitsel kahraman. Kanatlı at Pegasos’a binerek ağzından alevler saçan Khimaira (Kimera) canavarını öldürmüştür.

Bellona: Roma mitolojisinde savaş ve yıkım tanrıçası (Yunan karşılığı Enyo).

Bendis: Trakya kültüründe avcılık ve Ay ile özdeşleştirilen tanrıça (Yunan karşılığı Artemis).

Beroe: Adonis ile Aphrodite’in kızı. Poseidon onunla evlenmek istemiş, ancak kız Dionysos ile evlenmiştir.

Bia: Pallas ile Styx’in kızı; kişiselleştirilmiş şiddet ve kaba gücün tanrıçası. Zafer Tanrıçası Nike’nin kız kardeşidir.

Bianos: Troya Savaşında savaşan bir Troyalı komutan. Agamemnon tarafından öldürülmüştür.

Bias: Amythaon’un oğlu, ünlü kâhin Melampous’un kardeşi.

Bianna: Kıtlık yüzünden Girit Adası’ndan kaçan genç bir kız. Efsaneye göre Viyana ÅŸehrine adını vermiÅŸtir.

Biton: Argoslu rahibe Kydippe’nin oÄŸlu. KardeÅŸi Kleobis ile birlikte annelerinin arabasını kilometrelerce çekmiÅŸ, annelerinin “çocuklarıma verilebilecek en güzel hediyeyi ver” duası üzerine tanrılar tarafından uykularında acısız bir ölümle ödüllendirilmiÅŸlerdir.

Boarmia: İnsanlara öküzleri sabana koşmayı ve tarımda kullanmayı öğrettiği için Athena’ya verilen unvanlardan biri.

Bona Dea: Roma mitolojisinde kadınların, bereketin, bekâretin ve ÅŸifanın koruyucusu olan “İyi Tanrıça”.

Boreas: Mitolojide sert ve dondurucu Kuzey Rüzgârı’nın kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrısı. Eos (Åžafak) ile Astraios’un oÄŸludur.

Boread’lar: Kuzey Rüzgârı Tanrısı Boreas’ın çocukları (Kalais ve Zetes). Kanatlı olan bu kahramanlar Argonautlar seferine katılmışlardır.

Bormos: Mariandynlerin (Kuzeybatı Anadolu) efsanevi prensi. Çok güzel bir delikanlı olan Bormos, su doldurmak için gittiği pınarın su perileri (Nymphalar) tarafından kaçırılmıştır.

Bosphorus: Latince ve Yunanca “Sığır Geçidi” anlamına gelen kelime. Zeus’un sevgilisi İo’nun sinek gazabından kaçarken inek kılığında geçtiÄŸi yer olduÄŸu için İstanbul BoÄŸazı’na bu ad verilmiÅŸtir.

Botres: Eumelos’un oğlu. Tanrı Apollon’a adanan kurbanın beynini törenden önce sabırsızlıkla yediği için babası tarafından öldürülmüş, tanrılar ona acıyıp bir kuşa dönüştürmüştür.

Brankhos: Miletoslu (Didim) son derece güzel bir genç. DaÄŸda sürüsünü otlatırken Apollon ona âşık olmuÅŸ ve ona kehanet sırlarını öğretmiÅŸtir. Didim’deki Apollon Tapınağı’nın kehanet ocağını kurmuÅŸtur.

Brankhid’ler: Apollon’un gözdesi kâhin Brankhos’un soyundan gelen ve Didim Apollon Tapınağı’nı yöneten rahip ailesi.

Briareos (Aigaion): Yüz kollu ve elli başlı devlerden (Hekatonkheir) biri. Titanlar Savaşında Zeus’un tarafında yer almıştır.

Briseis: Asıl adı Hippodameia olan kule sakini rahip kızı. Akhilleus tarafından esir alınmış ve onun sevgilisi olmuÅŸtur. Agamemnon’un onu Akhilleus’un elinden alması Troya Savaşı’nın seyrini deÄŸiÅŸtiren büyük öfkeye yol açmıştır.

Brithynoos: Anadolu’da Bithynia (Bolu-Bursa) bölgesinde Apollon’a verilen unvanlardan biri.

Britomartis: Giritli daÄŸ ve av tanrıçası. Kral Minos’un takibinden kaçmak için kendini denize atmış, balıkçı aÄŸlarına takılarak kurtulmuÅŸtur.

Brontes: Uranos ile Gaia’nın oÄŸlu; “Gürleyen” anlamına gelen üç Kyklop’tan (Tek Gözlü Dev) biri.

Brotheus: Hephaistos ile Athena’nın oÄŸlu. Çok çirkin olduÄŸu için insanlığın alay konusu olmamak adına kendisini Etna Yanardağı’nın kraterine atarak intihar etmiÅŸtir.

Brykhia: Tanrıça Aphrodite’in derin denizlerle ilişkisini simgeleyen lakaplarından biri.

Bryte: Ares’in kızı, Girit Kralı Minos’un sevgilisi.

Busiris: Ülkesine gelen tüm yabancıları tanrılara kurban eden zalim Mısır kralı. Herakles tarafından kurban sunağında öldürülmüştür.

Byblis: Miletos’un kızı. Öz kardeşi Kaunos’a âşık olmuş, kardeşinin bu durumdan korkup kaçması üzerine gözyaşları içinde canına kıymıştır. Periler onu akan bir su pınarına dönüştürmüştür.

Byzas: Poseidon ile Keroessa’nın oğlu. Tarihte İstanbul’un çekirdeğini oluşturan **Byzantion** şehrini kuran efsanevi komutan.