Mitoloji Sözlüğü’nün “H” harfi bölümünde; Antik Yunan, Roma, DoÄŸu ve Anadolu mitolojilerinde geçen tanrılar, kahramanlar, peri kızları, efsanevi yaratıklar ve mitsel kavramların kısa hikâyelerini bulabilirsiniz.
Hades: Kronos ile Rhea’nın oğlu; Yeraltı Dünyası’nın, karanlıklar âleminin ve ölüler diyarının hakanı (Romalı karşılığı Pluto veya Dis Pater). Görünmezlik sağlayan büyülü bir miğferi vardır.
Haimon (Haemon): Thebai Kralı Kreon’un oğlu. Nişanlısı Antigone ölüme mahkûm edilip diri diri mezara kapatılınca sevdiğinin cansız bedeni başında kılıcıyla intihar etmiştir.
Haemos: Boreas’ın oÄŸlu, Trakya’nın efsanevi zalim kralı. Kendisini tanrı yerine koyduÄŸu için Hemus (Balkan) DaÄŸları’na dönüştürülmüştür.
Hagno: Arkadia’daki Lykaion Dağı’nda bulunan kutsal pınarın koruyucu su perisi (nymph).
Halia: Rodoslu güzel bir su perisi. Poseidon ile evlenerek altı erkek ve bir kız çocuk doÄŸurmuÅŸtur. OÄŸulları Aphrodite’in lanetiyle annelerine kabul edilemez bir arzuyla saldırmış, Poseidon bu durumu cezalandırıp oÄŸullarını topraÄŸa gömünce Halia üzüntüsünden kendini denize atarak fırtına tanrıçası Leukothea’ya dönüşmüştür.
Halirrhotios: Poseidon’un oğlu. Savaş Tanrısı Ares’in kızı Alkippe’ye saldırdığı için Ares tarafından öldürülmüş, Ares bu cinayet yüzünden Areopagos mahkemesinde yargılanmıştır.
Halkyone (Alkyone): Rüzgâr Tanrısı Aiolos’un kızı, Trakhis Kralı Keyks’in karısı. Kocası denizde boğulunca üzüntüsünden kendini denize atmış, tanrılar bu iki sevdalıyı Yalıçapkını (Halkyon) kuşuna dönüştürmüştür.
Hamadryad’lar: Ormanlarda yaÅŸayan ve kaderleri doÄŸrudan bir meÅŸe aÄŸacının varlığına baÄŸlı olan aÄŸaç perileri. İçinde yaÅŸadıkları aÄŸaç kesildiÄŸi veya çürüdüğü an canlılıkları da sona ererdi.
Harmonia: Ares ile Aphrodite’in kızı, Thebai kurucusu Kadmos’un karısı. Düğününde kendisine hediye edilen büyülü gerdanlık soyuna uğursuzluk getirmiştir. Yaşamının sonunda kocasıyla birlikte yılana dönüştürülmüştür.
Harpalyke: Trakya Kralı Harpalykos’un kızı. Annesiz büyüdüğü için babası tarafından kısrak sütüyle beslenip bir erkek savaşçı olarak yetiştirilmiş, hızlı koşmasıyla ün salmış mitsel kadın kahraman.
Harpinna: Irmak Tanrısı Asopos’un kızı; Ares ile birleşerek Pisa Kralı Oinomaos’u doğurmuştur.
Harpyia’lar (Harpy’ler): Thaumas ile Elektra’nın kanatlı kızları. “YaÄŸmacı” veya “Kasırga” anlamına gelirler. Akbaba gövdeli, sivri pençeli, pis kokulu bu yaratıklar tanrıların gazabını ve fırtınaları temsil ederdi.
Hebe: Zeus ile Hera’nın kızı; sonsuz gençliÄŸin ve tazeliÄŸin kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrıçası. Olympos’ta tanrılara nektar sunardı, Herakles tanrı katına çıktığında onunla evlenmiÅŸtir.
Hekate: Titan Perses ile Asteria’nın kızı. Geceye, ay ışığına, kavşaklara, büyücülüğe, hayaletlere ve köpeklere hükmeden üç yüzlü mistik tanrıça. Darda kalanlara yeraltından rehberlik ederdi.
Hegeleos: Herakles ile Lidya Kraliçesi Omphale’nin soyundan gelen mitsel kahraman.
Hektor: Troya Kralı Priamos’un en büyük ve en yiÄŸit oÄŸlu. VatanseverliÄŸin ve cesaretin simgesi olan Hektor, Troya Savaşı’nda Akhilleus (AÅŸil) tarafından öldürülmüştür.
Helena (Truvalı Helen): Zeus ile Leda’nın dünyalar güzeli kızı. Sparta Kralı Menelaos’un karısı iken Troya Prensi Paris tarafından kaçırılmış ve bu olay 10 yıl sürecek olan meşhur Troya Savaşı’nın kıvılcımını ateşlemiştir.
Helenos: Troya Kralı Priamos ile Hekabe’nin kâhin oğlu. Kassandra gibi kehanet gücü vardı; Troya düştükten sonra Yunanlı kahraman Neoptolemos tarafından Epir bölgesine götürülmüştür.
Heliades’ler: GüneÅŸ Tanrısı Helios ile Klymene’nin kızları. KardeÅŸleri Phaethon’un gökyüzünden düşüp ölmesine o kadar çok aÄŸladılar ki tanrılar acıyarak onları gözyaÅŸları kehribara dönüşen kavak aÄŸaçlarına çevirmiÅŸtir.
Helike: Bebek Zeus’u Girit’te büyüten iki su perisinden (nymph) biri. Sonradan gökyüzüne Büyük Ayı (Ursa Major) burcu olarak kaldırılmıştır.
Helikon Dağı: Yunanistan’da Sanat ve Ä°lham Perilerinin (Musalar) kutsal sayıldığı, Hippokrene pınarının bulunduÄŸu daÄŸ.
Helios: Titan Hyperion ile Theia’nın oğlu; Güneş Tanrısı. Her gün dört atlı altın arabasıyla gökyüzünü doğudan batıya katederdi (Roma karşılığı Sol).
Helle: Athamas ile Nephele’nin kızı. Ãœvey annesinin gazabından kaçmak için altın postlu koçun sırtında uçarken denize düşüp boÄŸulmuÅŸ, düştüğü yere “Hellespontos” (Çanakkale BoÄŸazı) adı verilmiÅŸtir.
Hellen: Deukalion ile Pyrrha’nın oğlu; Yunan kavimlerinin (Hellenlerin) mitsel soy atası.
Hemera: Erebos (Karanlık) ile Nyks’in (Gece) kızı; Gündüzün ve aydınlığın kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrıçası.
Hemikynes: Karadeniz kıyılarında yaşadığına inanılan, köpek başlı ve köpek sesli efsanevi kavim.
Heosphoros: Eos’un (Åžafak) oÄŸlu; Sabah Yıldızı (Venüs gezegeninin sabah görünen hali / Roma karşılığı Lucifer).
Hephaistos: Zeus ile Hera’nın oÄŸlu; ateÅŸin, volkanların, demirciliÄŸin ve zanaatkârların tanrısı. Sakat ve çirkin doÄŸduÄŸu için Olympos’tan atılmış ancak en muazzam silahları ve sarayları o inÅŸa etmiÅŸtir (Roma karşılığı Vulcanus).
Hera: Kronos ile Rhea’nın kızı, Zeus’un hem kız kardeşi hem de karısı; Tanrıların Kraliçesi. Evliliğin, kadınların ve doğumun koruyucusudur (Roma karşılığı Juno).
Herakles (Herkül): Zeus ile ölümlü Alkmene’nin oÄŸlu; gücün, cesaretin ve kahramanlığın simgesi. Hera’nın kıskançlığı yüzünden kendisine verilen MeÅŸhur 12 Görevi baÅŸarıyla tamamlayıp tanrı katına yükselmiÅŸtir.
Herakleid’ler: Herakles’in soyundan gelen ve Peloponnesos’u istila eden torunları/soydaÅŸları.
Hermaphroditos: Hermes ile Aphrodite’in oğlu. Salmakis adlı göl perisi ona tutkuyla sarılarak ayrılmamak için tanrılara yalarmış, tanrılar ikisinin bedenini tek bir vücutta birleştirmiştir. Böylece hem erkek hem kadın cinsel organını taşıyan mitsel figür ortaya çıkmıştır.
Herma’lar: Eski Yunan’da yolların, sınırların ve kapıların önüne konulan, üstünde Tanrı Hermes’in başı ve erkeklik organı bulunan dikilitaÅŸlar.
Hermes: Zeus ile Maia’nın oÄŸlu; tanrıların tüccar, kurnaz ve hızlı habercisi. Yollatın, yolcuların, hırsızların, ticaretin ve ölü ruhları Yeraltı Dünyası’na götüren (Psykhopompos) rehber tanrı (Roma karşılığı Mercurius).
Hermione: Sparta Kralı Menelaos ile Helena’nın kızı.
Hero: Sestos kentinde Afrodit tapınağının rahibesi. Abydoslu sevgilisi Leandros kendisini görmek için Çanakkale BoÄŸazı’nı yüzerken fırtınada boÄŸulunca kendisini kuleden fırlatarak intihar etmiÅŸtir.
Herse: Atina Kralı Kekrops’un kızı, Hermes’in sevgilisi.
Hesione: Troya Kralı Laomedon’un kızı. Deniz canavarına kurban edilecekken Herakles tarafından kurtarılmıştır.
Hesperid’ler: Atlas ile Nyks’in (Gece) kızları. Dünyanın en batı ucundaki kutsal bahçede, altın elma aÄŸacını yüce bir ejderhayla (Ladon) birlikte koruyan peri kızları.
Hesperos: Akşam Yıldızı (Venüs gezegeninin akşam görünen hali).
Hestia: Kronos ile Rhea’nın en büyük kızı; aile ocağının, evlerin ve kutsal ateşin bakire tanrıçası (Roma karşılığı Vesta).
Hiera: Mysia Kralı Telephos’un karısı. Troya Savaşı’nda Yunanlılara karşı kadınlardan oluÅŸan bir birliÄŸi yöneten cesur kadın kahraman.
Hierodul’lar: Antik DoÄŸu ve Yunan tapınaklarına adanmış kutsal erkek ve kadın hizmetkârlar/köleler.
Hilaeira: Messenia Prensesi, Phoibe’nin kız kardeşi; Dioskurlar tarafından kaçırılmıştır.
Hilebie: Karia Kralı’nın kızı. Kocasının sadakatsizliğine rağmen aşkından vazgeçmeyen kadın imgesi.
Himalia: Rodoslu bir peri kızı; Zeus’tan buÄŸday yetiÅŸtiriciliÄŸi ve ekmek yapımının safhalarını simgeleyen üç oÄŸlu olmuÅŸtur.
Himeros: Arzunun, tutkunun ve cinsel isteÄŸin kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrısı; Eros’un sadık arkadaşı.
Hippe: Bilge Kentauros Kheiron’un kızı. Aiolos’tan hamile kalıp babasından kaçmış, tanrılar tarafından At Burcu (Equuleus) olarak gökyüzüne yerleÅŸtirilmiÅŸtir.
Hippios / Hippia: Atların koruyucusu ve biniciliğin ustası olarak Poseidon ile Athena’ya verilen sıfat.
Hippo: Konukseverlik kurallarını çiğneyen adamların tecavüzüne uğradıktan sonra utancından canına kıyan Spartalı mitsel genç kız.
Hippodameia: Pisa Kralı Oinomaos’un kızı. Pelops hileli bir araba yarışı ile babasını yenerek Hippodameia ile evlenmiÅŸ ve Peloponnesos (Pelops’un Adası) krallığını kurmuÅŸtur.
Hippokampos: Üst vücudu at, alt vücudu balık/yılan şeklinde olan, deniz tanrılarının arabalarını çeken mitsel deniz yaratığı.
Hippolyte: Savaş Tanrısı Ares’in kızı, Amazonlar Kraliçesi. Büyülü kemerini almak Herakles’in görevlerinden biriydi; çıkan arbedede Herakles tarafından öldürülmüştür.
Hippolytos: Theseus ile Amazon Kraliçesi Antiope’nin oÄŸlu. Ä°ffetine son derece düşkün bir avcıydı; üvey annesi Phaedra kendisine âşık olup reddedilince iftira atmış, Poseidon’un denizden çıkardığı boÄŸa yüzünden atlarının sürüklemesiyle feci ÅŸekilde ölmüştür.
Hippomedon: Thebai’ye Karşı Savaşan Yedi Kahramandan biri.
Hippomenes: Atalante’ye araba/koşu yarışında Afrodit’in verdiği altın elmaları yola dökerek galip gelen ve onunla evlenen kahraman.
Hippotes: Herakles soyundan gelen (Herakleid) bir kahraman.
Historis: Kâhin Teiresias’ın kurnaz kızı. Alkmene Herakles’i doğururken hile yaparak Hera’nın gönderdiği cadıları kandırmış ve Herakles’in güvenle doğmasını sağlamıştır.
Hora’lar (Saatler / Mevsimler): Zeus ile Themis’in kızları (Eunomia, Dike, Eirene). Zamanın, mevsimlerin, doÄŸadaki düzenin ve adaletin koruyucusu tanrıçalar.
Horkios: Yeminlerin koruyucusu ve yalan yere yemin edenlerin cezalandırıcısı olarak Zeus’a verilen sıfat (Zeus Horkios).
Hyad’lar: Atlas ile Aithra’nın kızları, yaÄŸmur getiren peri kızları. Bebek Dionysos’u büyüttükleri için Zeus tarafından gökyüzüne BoÄŸa Burcu’ndaki Hyades yıldız kümesi olarak yerleÅŸtirilmiÅŸlerdir.
Hyakinthos: Amykles’in dünyalar güzeli oÄŸlu. Apollon ile Batı Rüzgârı Zephyros bu genci sevmiÅŸtir. Apollon ile disk atarken Zephyros’un kıskançlıkla rüzgârı saptırması sonucu disk başından vurulan delikanlı ölmüş, kanından Sümbül (Hyakinthos) çiçeÄŸi doÄŸmuÅŸtur.
Hybris: Hayasızlığın, küstahlığın, kibirin ve ölçüsüzlüğün kişiselleşmiş iblisi/tanrıçası.
Hydne: Dalgıç Skyllis’in kızı. Yunan-Pers savaşlarında babasıyla birlikte deniz altına dalarak Pers gemilerinin demir halatlarını kesmiş ve donanmayı felakete sürüklemiştir.
Hydra (Lerna Hydrası): Lerna bataklığında yaşayan, kesildikçe yerine yenisi çıkan çok başlı zehirli su ejderhası. Öldürülmesi Herakles’in 2. görevidir.
Hygieia: Åžifa Tanrısı Asklepios’un kızı; saÄŸlığın, temizliÄŸin ve koruyucu tıbbın tanrıçası (“Hijyen” kelimesinin kökeni).
Hylas: Herakles’in can yoldaşı ve sevgilisi olan genç. Argonautlar seferi sırasında Mysia (Kios / Gemlik) kıyılarında su doldurmaya gittiğinde pınarın su perileri (nymphalar) tarafından güzelliği yüzünden suyun dibine çekilip kaçırılmıştır.
Hyllos: Herakles ile Deianeira’nın oğlu; Herakleidlerin lideri.
Hylonome: Erkek Kentauros Kyllaros’a âşık olan kadın Kentauros. Kocası savaşta ölünce kahrından kendini onun okuna fırlatarak intihar etmiştir.
Hymenaios: Evlilik, düğün törenleri ve gerdek türkülerinin kişiselleşmiş genç tanrısı.
Hymnos: Phrygia’lı güzel çoban. Avcı peri Nikaia’ya âşık olmuş, aşkını ilan ederken avcı kız tarafından gaddarca okla vurularak öldürülmüştür.
Hyperion: Uranos ile Gaia’nın oğlu olan Titan. Işığın, gözlemin ve gökyüzünün tanrısı; Helios (Güneş), Selene (Ay) ve Eos’un (Şafak) babasıdır.
Hypermestra: Danaos’un elli kızından biri. Babasının emrine karşı gelerek düğün gecesinde kocası Lynkeus’u öldürmeyen ve ona kıyamayan tek Danaid kızı.
Hypnos: Nyks (Gece) ile Erebos’un oÄŸlu; Uykunun kiÅŸiselleÅŸmiÅŸ tanrısı (Roma karşılığı Somnus). Ä°kiz kardeÅŸi Thanatos’tur (Ölüm).
Hypsipyle: Lemnos (Limni) Adası Kraliçesi. Lemnoslu kadınlar kocalarını katlederken o yaşlı babasını gizlice kaçırıp kurtarmıştır. Argonautlar adaya geldiğinde İason ile birlikteliğinden iki çocuğu olmuştur.
Hyrieus: Çocuksuz yaşlı bir adamken Olympos tanrılarını misafir ettiği için ödüllendirilen ve boğa derisinden mucizevi şekilde doğan Orion’un üvey babası olan Boiotia kralı.